การปกครอง


ระบอบการปกครอง :ประชาธิปไตยแบบรัฐสภา

 

ประมุข :สมเด็จพระจักรพรรดิ

 

สมเด็จพระจักรพรรดิองค์ปัจจุบันคือสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ ทรงพระราชสมภพเมื่อวันที่23 ธันวาคม 2476 และเสด็จขึ้นครองราชย์เมื่อวันที่ 7 มกราคม 2532 สมเด็จพระจักรพรรดิและสมเด็จพระจักรพรรดินีมิชิโกะ ทรงมีพระราชโอรสและพระราชธิดารวมสามพระองค์และทรงประทับ ณ พระราชวังอิมพีเรียลในกรุงโตเกียว

 

สถาบันจักรพรรดิหรือ” เทนโน “เป็นองค์ประกอบสำคัญที่ขาดไม่ได้สำหรับกลไกการปกครองของญี่ปุ่นตั้งแต่ญี่ปุ่นได้ก่อตั้งเป็นประเทศขึ้นมาแต่ว่านอกจากในยุคโบราณแล้ว จักรพรรดิแทบจะไม่ได้มีส่วนร่วมในการบริหารประเทศโดยตรงในความเป็นจริงแล้วผู้ที่ดำเนินงานบริหารประเทศคือขุนนางและบุคุฟุ ( Bakufu : รัฐบาลทหารที่จัดตั้งโดยชนชั้นนักรบ)

 

รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันของญี่ปุ่นซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1947 นั้นได้ให้อำนาจอธิปไตยแก่ปวงชน และให้ ” สมเด็จพระจักรพรรดิทรงเป็นสัญลักษณ์ของชาติ” สมเด็จพระจักรพรรดิไม่ทรงมีอำนาจในรัฐบาลทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจตามที่รัฐสภาหรือคณะรัฐมนตรีกำหนดและทรงถูกจำกัดให้ประกอบพระราชกรณียกิจเฉพาะที่เกี่ยวกับพระราชพิธีอย่างเป็นทางการเท่านั้นอย่างไรก็ตาม พระองค์ทรงได้รับการยกย่องในฐานะเป็นพระประมุขของประเทศเพื่อจุดประสงค์ทางการฑูต

 

ระบบการเมือง

ระบบการเมืองของญี่ปุ่นยึดหลักการแยกอำนาจนิติบัญญัติ อำนาจบริหาร และอำนาจตุลาการออกจากกัน

สภาซึ่งทำหน้าที่บัญญัติกฎหมายของประเทศคือสภาไดเอ็ท ( The National Diet ) ซึ่งเป็นสภาสูงสุดในการบริหารประเทศและทำหน้าที่เป็นตัวแทนของประชาชนชาวญี่ปุ่นทั้งหมด

สภาไดเอ็ทแบ่งออกเป็นสองสภาคือสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมีจำนวนที่แน่นอนคือ 512 คน และมีเวลาปฏิบัติงานวาระละ4 ปี ยกเว้นในกรณีที่มีการยุบสภาไดเอ็ทก่อนหมดวาระส่วนวุฒิสมาชิกมีจำนวนทั้งหมด 252 คน และอยู่ในตำแหน่งวาระละ 6 ปี ครึ่งหนึ่งของจำนวนวุฒิสมาชิกต้องได้รับการเลือกตั้งใหม่ทุก ๆ 3 ปี

 

อำนาจหลักของสภาไดเอ็ทคือการออกเสียงลงคะแนนร่างพระราชบัญญัติต่าง ๆ มีอำนาจในการเสนอชื่อนายกรัฐมนตรีหรือลงคะแนนไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรี

 

กลุ่มบุคคลที่มีอำนาจสูงสุดในการบริหารประเทศคือคณะรัฐมนตรี ซึ่งจัดตั้งโดยนายกรัฐมนตรีให้มีหน้าที่รับผิดชอบในการใช้กฎหมายในการบริหารการเสนอร่างพระราชบัญญัติงบประมาณและร่างพระราชบัญญัติอื่นๆและการรายงานทั้งเรื่องภายในและภายนอกประเทศต่อสภาไดเอ็ท รัฐมนตรีมีหน้าที่บังคับบัญชาและควบคุมดูแลกระทรวงต่าง ๆ ทั้ง 12 กระทรวง

 

ส่วนราชการฝ่ายตุลาการประกอบด้วยศาลฎีกาและศาลล่าง ซึ่งแบ่งออกเป็นศาลภาคมีทั้งหมด 8 แห่ง , ศาลจังหวัด มีทั้งหมด50 แห่ง , ศาลแขวง มีทั้งหมด 575 แห่งและศาลครอบครัวการดำเนินคดีที่เกี่ยวข้องกับประชาชนและการพิจารณาคดีตามกฎหมายอื่น ๆ เป็นหน้าที่ของข้าราชการอัยการซึ่งอยู่ภายใต้การบังคับของอธิบดีกรมอัยการ

 

ธงชาติ

ธงชาติญี่ปุ่นเป็นรูปวงกลมสีแดงใหญ่บนพื้นสีขาวเรียกกันว่า ” ฮิโนะมารุ “แปลตามตัวอักษรหมายถึง ” วงกลมพระอาทิตย์”ธงพระอาทิตย์นี้ใช้เป็นสัญลักษณ์ของประเทศมาตั้งแต่ศตวรรษที่17

เพลงชาติ

เพลงชาติของญี่ปุ่น”คิมิงะโยะ”หมายความถึง “รัชสมัยแห่งพระเจ้าจักรพรรดิ”เนื้อเพลงเป็นบทกวีโบราณ แต่งขึ้นประมาณ1,000 ปีมาแล้ว ซึ่งไม่มีใครจำชื่อผู้ประพันธ์ได้โดยเหตุที่เนื้อเพลงสั้นมาก จึงต้องร้องซ้ำสองครั้ง

 

ในพ.ศ.2403จอห์น วิลเลี่ยม เฟ็นตันชาวอังกฤษผู้เป็นนายวงดนตรีคนแรกของกองทัพญี่ปุ่นได้แต่งทำนองเพลงสำหรับ “คิมิงะโยะ”ขึ้น และได้ใช้บรรเลงมาจนถึงปี พ.ศ. 2425จึงได้มีการพิจารณาทำนองเพลงขึ้นใหม่คณะกรรมการได้เลือกทำนองเพลงของนักดนตรีแห่งราชสำนักชื่อฮิโรโมริ ฮายาชิ ขึ้นใช้แทน ในชั้นแรกใช้บรรเลงด้วยเครื่องดนตรีญี่ปุ่นต่อมาได้จัดเสียงประสานขึ้นใหม่เพื่อใช้บรรเลงด้วยเครื่องดนตรีสากลได้บรรเลงเป็นครั้งแรกในราชสำนักวันเฉลิมพระชนมพรรษาของสมเด็จพระจักรพรรดิเมยิในปีพ.ศ. 2423และทางการได้ประกาศรับเพลง”คิมิงะโยะ” เป็นเพลงชาติของญี่ปุ่นในปีพ.ศ. 2431

 

นายกรัฐมนตรี

มาจากการเลือกตั้งของสภาไดเอ็ทโดยมากแล้วจะมาจากหัวหน้าพรรคที่ได้เสียงส่วนใหญ่ในสภาผู้แทนราษฎร และในปัจจุบันนับแต่ปีค.ศ.1955 เป็นต้นมา นายกรัฐมนตรีมาจากพรรคเสรีประชาธิปไตย(LDP ) ยกเว้นในปี 1993 และ 1996